Grein sem var birt í morgunblaðinu 18.desember 2009.
MÁLEFNI lögreglunnar hafa borið reglulega á góma fréttamanna að undanförnu. Þarf það engan að undra þar sem lögreglan er ein af mikilvægustu stofnunum þjóðarinnar. Almenningur ber mikið traust til lögreglunnar og er það mikilvægt hverju ríki að svo sé og geti verið.
Hlutverk lögreglu er ágætlega skilgreint í 2. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 en hún hljóðar þannig:
„2. Hlutverk lögreglu er: a. að gæta almannaöryggis og halda uppi lögum og reglu, leitast við að tryggja réttaröryggi borgaranna og vernda eignarrétt, opinbera hagsmuni og hvers konar lögmæta starfsemi, b. að stemma stigu við afbrotum og koma í veg fyrir athafnir sem raska öryggi borgaranna og ríkisins, c. að vinna að uppljóstran brota, stöðva ólögmæta háttsemi og fylgja málum eftir í samræmi við það sem mælt er fyrir um í lögum um meðferð [sakamála]1) eða öðrum lögum, d. að greiða götu borgaranna eftir því sem við á og aðstoða þá þegar hætta steðjar að, e. að veita yfirvöldum vernd eða aðstoð við framkvæmd starfa sinna samkvæmt fyrirmælum laga eða venju eftir því sem þörf er á, f. að starfa í samvinnu við önnur stjórnvöld og stofnanir sem hafa með höndum verkefni sem tengjast starfssviði lögreglu, g. að sinna öðrum verkefnum sem henni eru falin í lögum eða leiðir af venju.“
Þegar lögreglan nær að sinna hlutverki sínu skilar það sér í færri, umferðarslysum, þjófnuðum, innbrotum, líkamsárásum, fíkniefnabrotum, unglingum út í óreglu og svo mætti lengi telja. Þetta skilar sér svo í minna álagi á löggæsluna, rannsóknarlögreglumenn, dómstólana, geðdeildirnar, slysadeildirnar, fangelsin, fjölskyldur og fjölda annarra. Fyrir utan samfélagsmissinn má t.d. nefna að áætlað er að hvert glatað mannslíf í umferðarslysi kosti samfélagið að lágmarki um 40.000.000 kr. Einn mikilvægasti þátturinn í að fækka látnum og alvarlega slösuðum í umferðarslysum er aukin löggæsla.
Þegar öðrum stofnunum er ekki gert kleift að sinna sínu hlutverki eykst álag á þær og álag á lögreglu sömuleiðis. Það eru lögreglumenn farnir að finna nú þegar.
Meðferðarheimilin geta tekið við færra fólki, sjúkrahúsin geta veitt færra fólki úrræði, ekki er hægt að taka síbrotamenn úr umferð þar sem fangelsin eru full, færri sjúkraflutningamenn, framkvæmdir og starf í þágu umferðaröryggis minnka og lengi mætti telja. Allt þetta skapar fleiri verkefni og „viðskiptavini“ fyrir lögreglu. Það fólk sem leitar til lögreglu eða lögregla hefur afskipti af þarf á aðstoð að halda, úrræðum við hæfi.
Nú þegar fólk er í miklum fjármálaþrengingum leggst það ástand fljótt á sál fólksins og þar af leiðandi upplifir fólk sig sem berskjaldað. Þá þarf fólk á öryggistilfinningu að halda. Þar er lögreglan einn mikilvægasti þátturinn. Því er gríðarlega mikilvægt, í núverandi þjóðfélagsástandi, að auka öryggistilfinningu.
Aukum ekki kostnað í heilbrigðiskerfinu, fangelsum, dómstólum og lögreglu með því að skera niður fjárveitingar til lögreglu. Ég legg til að auknir fjármunir verði settir í lögreglu svo rekstrarkostnaður fyrrnefndra stofnana minnki. Þessar stofnanir eru fólkinu í landinu mikilvægar á þessum tímum. Hlúum hvert að öðru.
Höfundur er lögreglumaður og stjórnarmaður í Landssambandi lögreglumanna.
